Przemysł odzieżowy to jedna z najbardziej wpływowych branż na świecie, której działalność ma gigantyczne konsekwencje dla środowiska naturalnego. Pomimo że ubrania to codzienna potrzeba, to ich produkcja wiąże się z intensywnym zużyciem surowców oraz generowaniem ogromnych ilości odpadów. W dobie coraz większej świadomości ekologicznej warto przyjrzeć się, jakie reperkusje niesie ze sobą masowa produkcja odzieży i czemu warto ograniczyć popyt na nowe ubrania.
Spis treści
Skala przemysłu odzieżowego i jego wpływ na środowisko
Globalny przemysł odzieżowy to potężna gałąź gospodarki, która jest warta biliony dolarów. Szacuje się, że w skali roku produkuje się około 100 miliardów sztuk odzieży, z czego ogromna część trafia na wysypiska w ciągu raptem kilku miesięcy. Taka skala produkcji pociąga za sobą poważne skutki ekologiczne. Wpływa ona przede wszystkim na takie aspekty jak:
- Emisje gazów cieplarnianych – według danych ONZ przemysł odzieżowy odpowiada za około 10% globalnych emisji gazów cieplarnianych. Jest to znacznie więcej niż transport lotniczy i morski razem wzięte. Procesy produkcji, farbowania i transportu tkanin oraz gotowej odzieży generują miliony ton dwutlenku węgla rocznie.
- Zużycie wody – produkcja tekstyliów jest bardzo wodochłonna. Do wyprodukowania jednej bawełnianej koszulki potrzeba nawet 2700 litrów wody. Odpowiada to ilości, jaką człowiek pije przez blisko trzy lata. Przemysł odzieżowy odpowiada ponadto za 20% światowego zanieczyszczenia wód przemysłowych.
- Energia i zasoby naturalne – włókna syntetyczne są produkowane z ropy naftowej, co wiąże się z emisjami oraz wyczerpywaniem nieodnawialnych źródeł energii. Szkodliwa jest także uprawa bawełny, która wymaga intensywnego stosowania pestycydów i nawozów. Substancje te mocno zanieczyszczają glebę i wodę.
- Wzrost konsumpcji – liczba kupowanych ubrań wzrosła dwukrotnie od 2000 roku. Cykl życia jednej sztuki odzieży uległ ewidentnemu skróceniu. Konsumenci kupują więcej, noszą krócej i szybciej wyrzucają. Prowadzi to do dramatycznego zwiększenia ilości odpadów tekstylnych.
Fast fashion i jego konsekwencje
Fast fashion to popularny model produkcji i sprzedaży odzieży. Opiera się na szybkim reagowaniu na zmieniające się trendy i szybkim wprowadzaniu nowych kolekcji do sklepów. Jego nadrzędnym celem jest maksymalizacja zysków poprzez oferowanie klientom tanich ubrań w możliwie najkrótszym czasie. Pomimo że taki model pozwala na dostęp do mody szerokiemu gronu konsumentów, niesie ze sobą poważne konsekwencje środowiskowe.
Jednym z największych problemów wynikających z istnienia fast fashion jest nadprodukcja ubrań. Firmy odzieżowe wypuszczają niekiedy nawet kilkadziesiąt kolekcji rocznie. Fakt ten powoduje ogromne nasycenie rynku. W efekcie wiele ubrań nie znajduje nabywców i trafia do magazynów lub na wysypiska. Tysiące ton niesprzedanej odzieży jest również celowo niszczonych, co bardzo mocno szkodzi naszemu środowisku.
Nadmierna produkcja przyczynia się do generowania ogromnych ilości odpadów tekstylnych. Ubrania, które są tanie i nierzadko kiepskiej jakości, szybko się zużywają i trafiają do kosza po zaledwie kilku założeniach. Szacuje się, że na całym świecie wyrzuca się rocznie nawet 92 milionów ton odzieży, a tylko niewielka część z nich trafia do recyklingu. Większość kończy swoje życie na wysypiskach, gdzie rozkłada się przez dziesiątki lub setki lat. Takie działanie nie jest oczywiście bez znaczenia dla naszej planety.
Rola konsumentów w kształtowaniu przemysłu odzieżowego
Konsumenci odgrywają istotną rolę w kształtowaniu sposobu funkcjonowania przemysłu odzieżowego. To właśnie ich wybory determinują to, jakie produkty trafiają do sklepów i w jaki sposób firmy reagują na oczekiwania rynku. Świadome decyzje zakupowe są bardzo istotne. Mogą bowiem zmieniać globalne trendy. Coraz więcej osób rezygnuje z kompulsywnego kupowania tanich ubrań na rzecz wspierania marek stawiających na jakość i zrównoważone praktyki produkcji.
Coraz częściej klienci dostrzegają, że spory wpływ mają nawet pozornie drobne gesty. To m.in. ograniczenie zakupów czy wybór ubrań z drugiej ręki. Właśnie dzięki rosnącej świadomości ekologicznej firmy zaczynają stopniowo wdrażać polityki odpowiedzialności społecznej. Oprócz tego sporo firm zaczęło używać materiałów z recyklingu i zmniejszać zużycie wody. Każda decyzja konsumencka jest bardzo ważna. Świadomi klienci mogą wspierać ekologię poprzez:
- Kupowanie lepszych ubrań w mniejszych ilościach – wybór ubrań lepszej jakości zmniejsza potrzebę częstego kupowania i ogranicza marnotrawstwo zasobów.
- Wspieranie marek zrównoważonych – inwestowanie w marki stosujące transparentne i etyczne praktyki produkcji pomaga wzmacniać firmy działające odpowiedzialnie. To również sygnał dla innych przedsiębiorstw na rynku, że warto zmieniać swoje podejście.
- Edukowanie siebie i innych – rozwijanie wiedzy na temat skutków nadmiernej produkcji i konsumpcji ubrań to fundament. Świadomi konsumenci wiedzą o tym, że konsumpcjonizm i marnotrawienie ubrań nie oznaczają niczego dobrego.
- Rezygnacja z impulsywnych zakupów – planowanie zakupów i unikanie promocji opartych na sztucznych okazjach ogranicza wspieranie nadprodukcji. Co więcej, znacząco poprawia relację z własną garderobą.
Wybór odzieży używanej
Kupowanie odzieży używanej staje się doskonałą alternatywą dla zakupów w sieciówkach. Jest to powszechnie rekomendowana praktyka, która pozwala zaoszczędzić pieniądze i ograniczyć zły wpływ na środowisko. Zalety kupowania ubrań z drugiej ręki to chociażby:
- Zniwelowanie odpadów tekstylnych – każda zakupiona rzecz z drugiej ręki to jedna mniej wyrzucona na śmietnik. Jest to realne wsparcie dla naszej planety poprzez ograniczanie problemu nadmiaru odzieży.
- Niższe zużycie zasobów naturalnych – kupując używane ubrania, nie angażujemy następny raz wody, energii ani surowców potrzebnych do ich produkcji. Jest to szczególnie ważne w kontekście globalnych problemów z dostępem do czystej wody i niezbyt imponującymi zasobami planety.
- Znacznie niższy ślad węglowy – produkcja nowej odzieży generuje emisje gazów cieplarnianych. Wybór już istniejących ubrań pozwala znacząco obniżyć emisję dwutlenku węgla.
Zapraszamy do Centrum Taniej Odzieży. Posiadamy ponad 30 placówek na terenie całego kraju, w których już od ponad 30 lat przez profesjonalną selekcję dbamy o to, aby ubrania ponownie trafiały do Państwa szaf.
Recykling tekstyliów
Recykling tekstyliów to popularny w ostatnich latach proces odzyskiwania surowców z używanych ubrań. Odgrywa on coraz większą rolę w walce z coraz większą ilością odpadów odzieżowych. Wyróżniamy recykling mechaniczny, polegający na rozdrabnianiu tkanin i przędzeniu ich na nowe włókna, a także chemiczny, który umożliwia odzyskiwanie surowców z włókien syntetycznych. Oba procesy pozwalają zniwelować zużycie zasobów naturalnych, zmniejszyć emisje i zahamować tempo produkcji nowych ubrań. Pomimo że recykling tekstyliów wciąż napotyka przeszkody techniczne, to jego rozwój jest bardzo ważny. Jest on istotny dla ograniczenia negatywnego wpływu przemysłu odzieżowego na środowisko.
Upcykling odzieży
Upcykling odzieży to przekształcanie starych lub zniszczonych ubrań w nowe produkty o wyższej wartości użytkowej albo estetycznej. W przeciwieństwie do recyklingu nie wymaga on przemysłowego przetwarzania. Opiera się na kreatywnym podejściu i ponownym wykorzystaniu materiału w nowej formie. Przykłady to m.in. przeróbka koszuli w torbę, łączenie różnych tkanin w jeden projekt bądź odświeżenie starej kurtki estetycznymi dodatkami. Upcykling to praktyka w pełni ekologiczna, oszczędna i promująca indywidualizm. Coraz częściej pojawia się ona w niezależnej modzie oraz projektach DIY.
Podsumowanie
Nie jest tajemnicą, że przemysł odzieżowy wywiera ogromny wpływ na środowisko naturalne. Jako konsumenci mamy jednak ogromny wpływ na ograniczenie jego negatywnych skutków. Świadome wybory, a więc kupowanie ubrań z drugiej ręki, wspieranie zrównoważonych marek i korzystanie z recyklingu i upcyklingu, przyniosą pozytywne skutki. Dzięki rozsądnemu podejściu do kupowania ubrań możemy przyczynić się do ochrony naszej planety.