Świadoma moda to absolutna konieczność. Coraz większa ilość odpadów tekstylnych i niepokojąco krótkie cykle życia kolekcji powodują, że wiele osób zaczyna szukać alternatywnych rozwiązań. Jednym z najlepszych jest upcykling ubrań. Zyskuje on na popularności jako ciekawy patent na ograniczenie marnotrawstwa i nadmiernego konsumpcjonizmu. Z jego pomocą możemy nadawać drugie życie niechcianym ubraniom, zmieniając je w unikatowe rzeczy.
Spis treści
Co to jest upcykling odzieży?
Upcykling ubrań to metoda, która polega na przekształcaniu używanych lub zniszczonych elementów garderoby w zupełnie nowe przedmioty o wyższej wartości estetycznej bądź użytkowej. Warto zaznaczyć, że proces ten odbywa się bez rozkładania materiału na surowce. Nie jest potrzebne ponowne przędzenie czy topienie włókien, jak ma to miejsce przy recyklingu. Zamiast tego wykorzystuje się to, co już istnieje. W tym celu modyfikuje się kroje, łączy się tkaniny czy dodaje zupełnie nowe elementy. Takie działanie pozwala nie tylko zaoszczędzić zasoby, lecz także stworzyć unikatowe produkty.
W przeciwieństwie do recyklingu, który w większości przypadków prowadzi do wytwarzania produktów o niższej jakości, upcykling dodaje wartość. Może to być zarówno wartość wizualna, jak i praktyczna. Jest to niebywale kreatywna odpowiedź na kryzys konsumpcji. Nie wymaga dużych nakładów technologicznych, a jedynie wyobraźni i odwagi do eksperymentowania.
Historia upcyklingu
Mimo że sam termin „upcykling” pojawił się relatywnie niedawno, to praktyka twórczego przetwarzania odzieży jest znana od zarania dziejów. Niegdyś ubrania były zbyt cenne, by je ot tak wyrzucać. W wielu domach panował zwyczaj ich przerabiania. Stare sukienki stawały się spódnicami, spodnie dziecięce powstawały z ubrań dorosłych, natomiast resztki materiałów zamieniały się w narzuty bądź ścierki. Takie podejście wynikało z konieczności oszczędzania.
W czasach niedoborów, a zwłaszcza w okresie powojennym, upcykling był jednym z najpopularniejszych sposobów na zdobycie odzieży. W Polsce również popularne było tworzenie ubrań z dostępnych resztek, co nierzadko owocowało wyjątkowymi rozwiązaniami. W chwili obecnej, gdy rynek odzieżowy zalewa nas masowo produkowanymi ubraniami kiepskiej jakości, powrót do takich staje się symbolem świadomego sprzeciwu wobec przesadnie dużej konsumpcji.
Nie jest tajemnicą, że współczesna moda coraz częściej sięga po ideę upcyklingu. Spora część znanych marek i projektantów wprowadza do swoich kolekcji elementy powstałe z przerabianych ubrań czy tkanin z drugiego obiegu. Trend ten rozwija się naprawdę szybko i przestaje być postrzegany jako nisza. W kontekście upcyklingu na uwagę zasługują takie marki:
- Marine Serre – projektantka łączy resztki tkanin z elementami sportowymi i eleganckimi. Tworzy tym samym kolekcje o awangardowym charakterze.
- Re/Done – marka ta przekształca stare dżinsy Levi’s w nowe fasony, przywracając klasycznym modelom drugie życie.
- Bethany Williams – jest to projektantka pracująca z odpadami tekstylnymi oraz społecznościami wykluczonymi. Na co dzień tworzy ubrania z przesłaniem społecznym.
- Ganni Repeat – duńska marka rozwijająca się za sprawą ubrań używanych i przerabianych. Regularnie zachęca do wypożyczania i ponownego noszenia odzieży.
Korzyści płynące z upcyklingu ubrań
Upcykling odzieży to znakomity sposób na realną zmianę w podejściu do konsumpcji i codziennych nawyków. Każde ubranie, które dostaje drugie życie, to krok w stronę bardziej odpowiedzialnej mody. W obecnych czasach takie działania są na wagę złota. Zalet upcyklingu jest wiele i dotyczą one planety, a także naszych portfeli i umiejętności. Wśród walorów upcyklingu na uwagę zasługują na pewno:
- Ochrona środowiska – upcykling znacząco niweluje ilość odpadów tekstylnych trafiających na wysypiska. Ogranicza on potrzebę produkcji następnych ubrań. Wiąże się to z redukcją emisji dwutlenku węgla oraz zużycia wody i chemikaliów.
- Oszczędność zasobów – dzięki ponownemu wykorzystaniu istniejących materiałów nie trzeba sięgać po nowe surowce.
- Ekonomia codzienna – przerabianie ubrań w domu pozwala zaoszczędzić pieniądze. Unika się tym samym ciągłych zakupów nowej odzieży.
- Styl życia zero waste – upcykling wspiera ideę niemarnowania. Zgodnie z nią każda rzecz ma wartość i potencjał do wykorzystania na nowo.
- Rozwój kreatywności i umiejętności – samodzielne przeróbki to idealna metoda na rozwijanie zdolności manualnych. Zapewnia poczucie satysfakcji z własnoręcznie wykonanej rzeczy, która nierzadko robi fantastyczne wrażenie.
Jak samodzielnie przerabiać ubrania?
Samodzielne przerabianie ubrań to znakomity sposób na oszczędność i szansa na stworzenie rzeczy, których nikt inny nie ma. Najlepiej zacząć od prostych zmian. Może to być np. farbowanie tkanin. Wystarczy barwnik do ubrań i garnek z gorącą wodą, aby stara koszulka zyskała zupełnie nowy kolor. Jeszcze ciekawszym pomysłem jest użycie naturalnych barwników. Sporo ludzi korzysta z kurkumy, czerwonej kapusty czy kawy, aby tworzyć prawdziwe dzieła sztuki.
Kolejnym przykładem może być również zmiana fasonu ubrania. Skracanie rękawów, nogawek czy przerabianie dekoltu to tylko niektóre propozycje. Pozwalają one dopasować rzeczy do własnej sylwetki i stylu. Wcale nie trzeba być mistrzem krawiectwa, by to zrobić. Wystarczy igła, nitka i chęć nauczenia się czegoś nowego. Z czasem można śmiało przejść do bardziej zaawansowanych przeróbek. Dobrym rozwiązaniem będzie wszywanie zamków, przekształcanie spodni w spódnice czy łączenie kilku ubrań w jeden nowy projekt.
Dobrym pomysłem na nadanie ubraniom indywidualnego charakteru jest bez wątpienia ozdabianie. Naszywki, hafty czy nadruki pozwalają zakryć potencjalne uszkodzenia i wyróżnić się w tłumie. Takie dodatki można kupić gotowe lub wykonać samodzielnie. Nawet niewielka zmiana może odmienić wygląd odzieży, więc warto eksperymentować i popuszczać wodze fantazji.
Gdzie szukać inspiracji i materiałów do upcyklingu?
Pomysły na przeróbki ubrań da się znaleźć niemal wszędzie. Najlepiej zacząć od własnej szafy. Nierzadko kryje się w niej odzież, której od dawna nie nosimy, a która ma potencjał do odnowienia. Warto podkreślić, że coraz więcej osób dokumentuje swoje projekty w sieci, dzięki czemu znalezienie inspiracji powinno być bardzo proste. Materiały do upcyklingu pozyskać można, chociażby w takich miejscach jak:
- Lumpeksy – to istne kopalnie inspiracji. Można znaleźć tam ubrania w różnych stylach, rozmiarach i wykonane z różnych materiałów.
- Szafa rodzinna – ubrania po starszym rodzeństwie, rodzicach czy dziadkach to świetna baza do tworzenia projektów z nutą vintage.
- Sortownie odzieży używanej – są to miejsca, gdzie można kupić ubrania na wagę. Są one odpowiednie do przeróbek hurtowych bądź twórczych projektów.
- Grupy i fora internetowe – społeczności miłośników przerabiania dzielą się pomysłami, szablonami i rezultatami. Niekiedy sprzedawane są tam materiały, które okażą się nieocenione dla miłośników upcyklingu.
Szukasz miejsca, w którym znajdziesz szeroki wybór tanich ubrań do upcyklingu? Zapraszamy do Centrum Taniej Odzieży. Posiadamy ponad 30 placówek na terenie całego kraju, w których z pewnością znajdziesz coś dla siebie.
Podsumowanie
Upcykling ubrań to praktyczne i kreatywne podejście do mody, dzięki któremu nie trzeba pozbywać się starych ubrań. Z jego pomocą możemy ograniczyć ilość odpadów, oszczędzać zasoby i tworzyć unikalne rzeczy. Coraz więcej osób i marek dostrzega jego wartość, czyniąc go istotnym elementem współczesnej mody. Upcykling w modzie nierzadko opisywany jest jako trend, którego nie sposób nie docenić.